नेपाली सांस्कृतिक धरोहरमा एक महत्वपूर्ण चाड हो, जुन मुख्यतया काठमाडौं उपत्यकामा भाद्र शुक्ल पक्ष त्रयोदशीको दिन मनाइन्छ।यस पर्वको शुरुवात प्राचीन हिन्दू परम्परामा आधारित छ, जहाँ मृत्यु र शोकलाई सामाजिक रूपले स्वीकार गर्ने र परिवारमा शान्ति ल्याउने प्रयास गरिन्थ्यो। पुराणहरूमा उल्लेख छ कि गाईलाई पूजा गर्दा मृतकको आत्माले मोक्ष प्राप्त गर्ने विश्वास गरिएको छ।
गाईलाई हिन्दू धर्ममा पवित्र र माता समान मानिन्छ, त्यसैले यस दिन गाईलाई सम्मान गरिन्छ।गाइजात्रा पर्वले केवल मृतकको सम्झना मात्रै नभई सामाजिक एकता र सद्भावलाई पनि प्रवर्द्धन गर्दछ। यस पर्वमा परिवारहरूले मृतकप्रति श्रद्धा अर्पण गरी सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू, नाटक र गीतमार्फत शोकलाई सहने र जीवनलाई उत्सवको रूपमा मनाउने परम्परा पालना गर्छन्।आजको दिन काठमाडौंका विभिन्न भागहरूमा भएका कार्यक्रममा हजारौं मानिसहरू सहभागी भएका थिए, जसले मृत्युपछि पनि जीवन र परिवारको मूल्यलाई उजागर गर्यो।गाइजात्रा पर्वले हाम्रो सांस्कृतिक पहिचानलाई मजबुत पार्दै, मृत्युलाई जीवनको एउटा अनिवार्य चरणको रूपमा स्वीकार्न सिकाउँछ।
