काठमाडौं । भदौ २२ गते आइतबार नेपालको आकाशमा यस वर्षको पहिलो खग्रास (पूर्ण) चन्द्रग्रहण देखिने भएको छ। खगोलविद्हरूका अनुसार यो ग्रहण नेपालसहित एशिया, युरोप, अस्ट्रेलिया र उत्तरी अमेरिकाका धेरै भागबाट प्रत्यक्ष अवलोकन गर्न सकिनेछ।
ग्रहणको स्पर्श समय राति १०:११ बजे हुनेछ भने मध्य ग्रहण राति ११:५६ बजे पुग्नेछ। यसपछि क्रमशः चन्द्रमामा परेको पृथ्वीको छायाँ हट्दै जानेछ र राति १:४१ बजे ग्रहण समाप्त हुनेछ। यसरी हेर्दा ग्रहणको कुल अवधि करिब साढे तीन घण्टा रहनेछ।
धार्मिक मान्यता
हिन्दू संस्कृतिअनुसार ग्रहणलाई विशेष धार्मिक दृष्टिले हेरिन्छ। यस अवधिमा खानपान नगर्ने, पूजा–आराधनाबाट टाढा बस्ने र ग्रहण समाप्त भएपछि स्नान गरी शुद्धिकरण गर्ने परम्परा रहिआएको छ। खासगरी वृद्ध, बालबालिका र बिरामीलाई भने ग्रहण अवधिमा सामान्य जीवनशैली निरन्तर राख्न सिफारिस गरिन्छ।
वैज्ञानिक दृष्टि
वैज्ञानिक हिसाबले चन्द्रग्रहण तब लाग्छ जब पृथ्वी सूर्य र चन्द्रमाबीच पर्दै पृथ्वीको छायाँ चन्द्रमामा पर्छ। यसपटक लाग्ने ग्रहण पूर्ण प्रकारको भएकाले रातभरि चन्द्रमा रातो–खैरो रङमा देखिने अनुमान गरिएको छ, जसलाई प्रायः “रक्त चन्द्रमा” पनि भनिन्छ।
अवलोकनका लागि उपयुक्त समय
नेपालमा ग्रहणको सम्पूर्ण चरण देखिने भएकाले मौसम अनुकूल भएमा देशभरका नागरिकले यो खगोलीय घटना सहजै हेर्न सक्नेछन्। शहरमा प्रकाश प्रदूषण कम भएको स्थान वा गाउँ–सहर बाहिरको खुला आकाश हेर्न सकिने ठाउँ यसका लागि उत्तम मानिन्छ।
